In gesprek met wie van de 2?

Met wie van de 2 wil jij in gesprek?

2024 wordt voor pensioenfondsen en verantwoordingsorganen een belangrijk jaar met de WTP. Keuzes moeten worden gemaakt. De veranderende rol van pensioenfondsen en het communiceren naar de deelnemers gaat een nog belangrijkere rol spelen en vraagt om sublieme begeleiding bij het nemen van doorwrochte beslissingen.

Het nemen van beslissingen doe je op basis van het verzamelen van kennis en expertise. Door gebruik te maken van informatie en ervaringen buiten de bekende paden, verrijk je je inzichten en ben je in staat om besluiten te nemen vanuit een breder perspectief.

Spar dus eens met pensioenvisionair Theo Gommer of collega Jan van Harten, beide verbonden aan &Gommer Pensions Group.

Theo Gommer bij PensioenFondsArena Theo Gommer

 

Theo heeft een frisse en visionaire kijk op pensioen, maatschappij en arbeid.

Dit is gestoeld op uitgebreide ervaring en kennis van de pensioenmaterie.

 

Jan van Harten

 

Jan begeleidt veel ondernemers en ondernemingsraden, bij welke uitvoerder dan ook.

Hij spreekt daarbij ook veel werknemers, dus hij weet wat er overal speelt.

Op basis van kennis, met duiding – en vooruit, soms een mening-, maak je tenslotte de juiste keuzes!

Meer weten

Heb je interesse om met jullie bestuur of VO een keer te sparren?

Ik breng je graag in contact met Theo of Jan.

Je kunt mij mailen via chantalvorstenbosch@gommerpensions.nl.

Maar bellen is sneller. Ik ben bereikbaar via telefoonnummer 013-2070052.

 

Theo Gommer: tafelgast PensioenFondsArena 2024

Theo Gommer gaat met zijn eigentijdse visie op pensioen een waardevolle inbreng leveren als tafelgast bij de PensioenFondsArena op 11 april 2024.

Theo is managing partner &Gommer Pensions Group en Gommer Advocaten. De verkregen inzichten op pensioengebied gedurende zijn carrière wil hij inzetten voor om een positieve impact te maken op anderen en de wereld om ons heen.

De Wet Toekomst Pensioenen is echt niet zó moeilijk. Wel is het van essentieel belang dat alle data juist zijn, maar dat moe(s)t toch en dat er juist, zorgvuldig en begrijpelijk wordt gecommuniceerd. Vanuit pensioendeskundigheid én begrijpelijke communicatie!” Aldus Theo Gommer.

Benieuwd wie de andere tafelgasten zijn?

De PensioenFondsArena wordt georganiseerd voor bestuursleden van pensioenfondsen, leden van verantwoordingsorgaan of belanghebbendenorgaan en voor degene die werkzaam zijn bij een uitvoerder.

Donderdag 11 april 2024 vanaf 15.00 uur vindt de PensioenFondsArena plaats bij Capi Europe in Tilburg. Het is een inspirerende locatie om met de tafelgasten in gesprek te gaan. We nodigen je van harte uit om deel te nemen.

 

Aanmeldformulier:

Save the date – PensioenFondsArena 11 april 2024

Op 11 april 2024 pakken we groots uit!

We organiseren een Arena voor alle betrokkenen bij pensioenfondsen. De Wet Toekomst Pensioenen is een veelbesproken onderwerp, maar nu is het tijd voor verheldering, verbinding en actie!

Wie kun je verwachten?

Dick Mik, oprichter van ArenaCompany, gaat de middag begeleiden. Samen met pensioenvisionair Theo Gommer!

Wie er verder plaats gaat nemen aan de ronde tafel, dat houden we nog even geheim. Maar het zijn prominente personen binnen de pensioenwereld, dit wil je niet missen.

Wat gaan we doen?

  • Hoe ziet de pensioentoekomst eruit?
  • Kennis delen geeft kracht
  • Op een interactieve wijze kom je in contact met diverse stakeholders
  • Je gaat naar huis met praktische tips die je direct kunt toepassen binnen jullie fonds

Binnenkort maken we het programma bekend en stellen we de tafelgasten aan jullie voor, dus blijf ons volgen op LinkedIn. Vanuit diverse invalshoeken en perspectieven zal pensioen worden besproken door een team van experts.

Aanmelden

De PensioenFondsArena zal plaatsvinden op donderdag 11 april 2024 van 15.00 tot 18.00 uur. Er wordt gekozen voor een unieke locatie en wij zullen zorgen voor een warm welkom. Tot slot, de PensioenFondsArena is gratis te bezoeken!

Wil jij aanwezig zijn bij de PensioenFondsArena 11 april 2024?
Je kunt HIER aanmelden.


P.S. Stuur dit bericht gerust ook door naar je collega en kom gezamenlijk naar de PensioenFondsArena.

Risicobewust of koudwatervrees!

Het nieuwe rapportage kader van DNB. Puur risicobewustzijn of ook een vleugje koudwatervrees?

In dit stuk lichten we de meest opvallende veranderingen en inzichten toe op basis van de nieuwe rapporten. Tegelijkertijd pleiten we ervoor om deze rapportages vaker op de agenda van het bestuur en de beleggingscommissie te plaatsen.

Invaren of niet invaren?

De keuze om wel of niet in te varen staat centraal. Fondsen die niet invaren, blijven rapporteren volgens de “nieuwe” FTK-staten, terwijl fondsen die wel invaren de WTP-staten hanteren. Hoewel er veel gelijkenis is tussen deze twee, zijn er ook cruciale verschillen. Een eerste blik op de FTK-staten toont een verminderde focus op het Vereist Eigen Vermogen, maar de uitsplitsing van de dekkingsgraden blijft. De beleggingsuitsplitsing wordt beknopter, maar de aandacht voor derivaten onder diverse marktomstandigheden neemt toe. Hieruit spreekt de zorg dat pensioenfondsen derivaten mogelijk nog niet volledig doorgronden, tezamen met de verplichting tot het stellen van cash collateral in geval van geclearde derivaten. Wellicht ook dat er meer complexe derivaten in portefeuilles verschijnen.

SPR of FPR?

Met de keuze voor SPR of FPR duiken we dieper in de WTP-staten. Het opmerkelijkste verschil is dat risicoprofielen (life-cycles) bij het SPR geen rol spelen, in tegenstelling tot bij het FPR. Kies je voor FPR, dan moet je voor beleggingen, rendementen en liquiditeitsprognoses een uitsplitsing maken per life-cycle pool. Dit is niet het geval bij SPR, hoewel daar ook op risicoprofielen wordt gestuurd. Er is echter een uitzondering te noemen en dat is wanneer je meerdere matchingportefeuilles binnen de SPR-regeling definieert i.c.m. met werkelijk beschermingsrendement. In dat geval wordt ook een uitsplitsing gevraagd naar de verschillende matchingsportefeuilles in het kader van de Liquiditeitsprognose. Voor zowel SPR als FPR geldt wel dat er ook altijd een verdeling van het rendement naar leeftijdsjaar wordt gevraagd.

Fictief of werkelijk rendement?

Bij SPR kun je kiezen tussen een fictief beschermingsrendement of een rendement gebaseerd op daadwerkelijke resultaten. Uit de rapportage blijkt een zekere vrees voor “onbedoelde” overdracht van rendement tussen de verschillende leeftijden. Er wordt namelijk een uitsplitsing gevraagd van het rendement op het persoonlijk pensioenvermogen (PPV) per leeftijdsjaar. Op die manier worden trend breuken als gevolg van een gekozen toedelingssleutel duidelijk zichtbaar.  Bij FPR wordt alleen het totaalrendement naar leeftijdsjaar opgevraagd. Hier is namelijk geen sprake van rendementsoverdrachten tussen de leeftijdscohorten. De uitvraag per leeftijdsjaar geeft wel een goede indicatie of de beleggingen per life-cycle evenwichtig zijn opgebouwd in termen van rendementsverdeling.

Liquiditeitsrapportage

De liquiditeitsrapportage zoomt in op korte termijn verplichtingen en liquiditeitsrisico’s. Beleggingen worden gerangschikt op liquiditeit en geschokt tegen diverse marktscenario’s. Derivaten krijgen hierbij speciale aandacht vanwege hun potentieel fluctuerende impact. Bij FPR wordt dit per life-cycle uitgevraagd en voor het SPR alleen op totaal niveau, tenzij er een aparte beschermingsportefeuille is. Dit wijst erop dat er voor FPR hardere grenzen zijn zodat risico’s niet tussen de life-cycle pools kunnen worden overgedragen en daarom ook per pool beoordeeld worden.

Illiquide beleggingen

Er is ook een groeiende focus op transparantie binnen illiquide beleggingsklassen. Deze moeten worden uitgesplitst naar specifieke sectoren, risicokenmerken en regio’s, wat suggereert dat illiquide beleggingen een prominentere rol gaan spelen. Ons advies is om dit als onderdeel van het jaarwerk op te nemen, zodat de gevraagde informatie zowel in de jaarrekening als in de verslagstaten verwerkt kan worden.

Conclusie

De nieuwe rapporten tonen duidelijk hoe de toezichthouder naar beleggingsrisico’s kijkt. Naast allocatierisico’s krijgen rendementstoedeling aan deelnemers en liquiditeitsrisico meer aandacht. Ook is er een toenemende, zij het nog beperkte, focus op illiquide beleggingen. Een volgende logische stap is de integratie van de SFDR – Principle adverse impact indicatoren.

Wij zijn van mening dat deze rapportages meer aandacht verdienen binnen besturen en commissies. Ze bieden een helder overzicht van risico’s en maken een “verkeerde” toedeling van risico’s en rendementen tussen deelnemers zichtbaar zodat hierop kan worden bijgestuurd.

 

Hans Roodhorst – ITS Institutional Trust Services

Gebruik van open data bij wijziging eisen rapportage

Eind september publiceerde De Nederlandsche Bank de resultaten van de consultatie nav de voorgenomen wijzigingen in de rapportagevereisten voor pensioenfondsen. ISIN2LEI B.V. was een van de 12 partijen die een reactie heeft gegeven. Onze focus lag op consistentie en aansluiting tussen de kwartaalbeleggingsstaten.

Kwartaalrapportages 2024

Vanaf 2024 geldt voor pensioenfondsen dat zij voor de kwartaalrapportage beleggingen met verschillende soorten rapportages te maken kunnen gaan krijgen. Dit is afhankelijk van het al dan niet invaren of starten van nieuwe regelingen.

De huidige FTK-BEL rapportage ondergaat wijzigingen en daarnaast komt er een nieuwe WTP-rapportage (WTP-BEL).  DNB onderscheidt een drietal situaties:

  1. Het fonds vaart niet in en start geen nieuwe regelingen → Alleen de rapportageverplichting FTK-BEL.
  2. Het fonds vaart niet in en start wel een nieuwe SPR en/of FPR regeling → Zowel een rapportageverplichting voor FTK-BEL als voor WTP-BEL.
  3. Het fonds vaart in, voert alleen een nieuwe SPR en/of FPR regeling → Alleen de rapportageverplichting WTP-BEL.

In alle drie situaties krijgen fondsen te maken met wijzigingen t.o.v. de huidige FTK-BEL. We zien dat DNB een duidelijkere aansluiting gaat maken tussen kwartaalstaten K201 t/m K204 en de line-by-line templates K208 t/m K210. In deze line-by-line templates worden extra velden opgenomen waarin de beleggingscategorie in K201 moet worden gerapporteerd. Tevens is de K204 uitgebreid met een CIC derivatencategorie die vervolgens ook als nieuw veld in K210 is opgenomen.

 

Het gevaar van data-inconsistenties

De nieuwe velden maken het voor DNB eenvoudiger om aansluitingen te maken, maar vormen voor pensioenfondsen ook een risico.  Dit komt doordat data-inconsistenties opeens veel zichtbaarder worden. Denk bijvoorbeeld aan een bedrijfsobligatie of aandeel dat in meerdere beleggingsfondsen voorkomt, maar in de doorkijkdata die ieder kwartaal door de fondsmanagers en/of custodian(s) wordt aangeleverd niet consistent is. In de huidige FTK valt het nog niet heel erg op als dezelfde onderliggende ISIN in bijvoorbeeld zowel vastgoed als aandelen wordt gerapporteerd. Maar vanaf de FTK/WTP rapportage over het eerste kwartaal 2024 is dat verleden tijd.

Is dit per definitie slecht nieuws? Nee, wij vinden van niet. Laten we bijvoorbeeld kijken naar de data die DNB uitvraagt in de line-by-line templates K208 en K209. Dit betreffen velden die bijna allemaal gerelateerd zijn aan ISIN en LEI data. Heel veel van deze data is als open data beschikbaar via de Association of National Numbering Agencies (ANNA) en Global Legal Entity Identifier Foundation (GLEIF) voor respectievelijk ISIN en LEI. Rapportagevelden zoals ‘Naam van het stuk’, ‘Naam van emittent’, ‘Emittentcode’, ‘Emittentgroep’, ‘Land van emittent’, ‘Valutacode’ en ‘Vervaldatum’ zijn via deze bronnen vrij opvraagbaar. Andere velden, zoals ‘Sector van emittent’, ‘CIC’ en ‘Duration’ zijn af te leiden op basis van data uit deze bronnen.

 

Voordeel halen uit data

Buiten dat dit fondsen heel veel datakosten kan besparen, heeft het nog één groot bijkomend voordeel. De centrale bronnen voorkomen data-inconsistenties. Per ISIN en LEI is er één unieke set aan masterdata.

De wijzigingen in de rapportagevereisten zijn een uitgelezen mogelijkheid om datakosten te besparen en datakwaliteit te verbeteren.

 

Doe de gratis check

Om te laten zien wat we kunnen betekenen, biedt ISIN2LEI B.V. een gratis datacoverage en data quality check aan. Zien is geloven!

We nodigen pensioenfondsen uit om gebruik te maken van onze gratis check. Zo kun je direct ervaren wat de werkelijke toegevoegde waarde van open databronnen kan zijn.

 

Artikel is geschreven door Johan Hol, directeur bij ISIN2LEI B.V.

 

 

 

 

 

Transitieregisseur, keuzes en consequenties

De Wet Toekomst Pensioenen betekent nogal wat voor pensioenfondsen. Dataverificatie, communicatie en vooral evenwichtige belangenvertegenwoordiging bij het invaren en het ‘verdelen’ van de buffers. En daarna komt uiteraard ook de adequate keuzebegeleiding.

Coördinatie

Van groot belang is daarom dat ‘iemand’ deze transitie coördineert. Veel fondsen hebben daarom een aparte Transitieregisseur benoemt. Hetzij een van de bestuurders, iemand van het bestuursbureau of een externe.
Wie het ook is, op hem/haar rust een zware klus. En diegene zal daarom graag contact hebben met adviseurs/partijen die bij andere fondsen actief zijn. Van elkaar kun je immers leren. En omdat pensioenfondsen niet in een concurrerende wereld acteren is dat ook prima.
Het gaat mijns inziens vaak niet om sec de complexiteit van keuzes, maar vooral om de consequenties van die keuze. Kiezen kun je namelijk maar een keer, en dan moet het wel goed zijn natuurlijk.

Wilt u weten hoe wij kunnen ondersteunen hierbij?

Kijkt u eens op onze website bij Transitieregisseur of neem contact op met ons!

Contact

Waarom pensioenfondsen een compliance officer hebben

Een vraag die ik al een tijdje niet meer gehoord heb: ‘Waarom zou ons pensioenfonds een compliance officer nodig hebben?’ Anno 2023 lijkt deze vraag ook niet meer zo passend voor pensioenfondsen die afgelopen 10 jaar sterk geprofessionaliseerd zijn. Maar vergis je niet, toen ik, 17 jaar geleden, als compliance officer in de sector mijn intrede deed was er nog wel wat missiewerk te verrichten.

De toegevoegde waarde

In deze bijdrage laat ik de wettelijke eisen aan de integere en beheerste bedrijfsvoering van een pensioenfonds buiten beschouwing. Het gaat mij om de toegevoegde waarde voor het pensioenfonds zelf. Ik vind het dan minder belangrijk om terug te vallen op druk van buiten.

De toegevoegde waarde van de compliance officer moet intern gevoeld worden om deze rol goed te kunnen benutten. Een compliance officer functioneert het beste wanneer er een wisselwerking bestaat met het bestuur. En het betuur ook weet wanneer ze de compliance officer moeten laten aanhaken. De compliance officer moet op zijn beurt weten wanneer hij van achter zijn bureau vandaan moet komen en het bestuur van advies moet voorzien. Dat de compliance officer een belangrijke rol speelt in het monitoren van beheersmaatregelen staat buiten kijf. Maar hij moet er ook staan om het bestuur te informeren en adviseren over ontwikkelingen op het vakgebied. Bijstaan bij incidentmanagement en het geven van een kritische beoordeling over uitbesteding. Tevens zorgt de compliance officer voor interactie met de toezichthouders en faciliteert bij het identificeren en beoordelen van integriteitrisico’s. Tenslotte heeft de compliance officer uiteraard een rol bij het creëren van awareness.

Voorbeeld uit de praktijk

Ik geef een voorbeeld. Voor hen die afgelopen 5 jaar structureel alle media hebben vermeden: we zitten middenin een pensioentransitie van enorme omvang. Dit raakt alle fondsen in de kern van het bestaan. Sommigen gaan op aangepaste voet verder, anderen zoeken aansluiting bij magneetfondsen, verzekeraars of APF’en. Een dergelijke transitie brengt bijzondere risico’s met zich mee. Een goed geïnformeerd bestuur is al vroegtijdig begonnen met het identificeren van operationele en financiële risico’s.

Echter, in mijn praktijk signaleer ik minder aandacht voor integriteitrisico’s terwijl deze al vanaf dag 1 kunnen spelen. Bijvoorbeeld wanneer adviseurs aangehaakt worden, aantoonbaar evenwichtige belangenafweging een vereiste is en er belangenconflicten kunnen bestaan tussen rollen die bestuurders spelen in het fonds en bij de werkgever of achterban.

De compliance officer is er vroeg bij door het bestuur mee te nemen in potentiële risico’s per fase. Door hen te waarschuwen voor de potentiële belangenconflicten, deze transparant te maken en met elkaar te bespreken. Deze risico’s zijn een aanvulling op de risico’s in de SIRA, mogelijk tijdelijk maar in ieder geval nu actueel en van groot belang. Kennen we de risico’s?, Herkennen we de risico’s?, Wat doen we eraan om deze te beheersen? Is dit voldoende? De compliance officer is hier pro-actief en faciliteert het bestuur ook al moet hij zichzelf hiervoor aan de bestuurstafel uitnodigen.

Uitbesteden van kerntaken

Een ander voorbeeld: uitbesteding van kerntaken is een uitgebreid traject. Er moet veel geregeld worden bij selectie, contractering, monitoring en evaluatie. Hierbij realiseert een bestuur zich niet altijd dat zij verantwoordelijk blijft voor de integere bedrijfsvoering in de keten van (onder)uitbesteding. De compliance officer is er ter advisering, maar ook om te monitoren dat de risico’s beheerst worden. Hij voorziet het bestuur van lastige vragen over incidentmanagement of (onder)uitbesteding bij de uitvoerder. Of bijvoorbeeld de controle op sanctiemaatregelen in de uitbestedingsketen. Soms is de compliance officer zelfs een rechtstreekse gesprekspartner van uitbestedingspartijen namens het bestuur. Dat is een oplossing die kan bijdragen aan de kwaliteit en tijdigheid van de bewaking van integriteitsrisico’s. Omdat er 1:1 uitwisseling kan plaatsvinden tussen bijvoorbeeld de compliance officer van het fonds en de compliance- of riskofficer van de uitbestedingspartij. De compliance officer van het fonds kan dan rechtstreeks informatie ophalen en het bestuur nog beter en sneller adviseren.

Gedragscode

Als laatste haal ik nog graag de Gedragscode aan. Het komt nog voor dat we een code treffen die exact overeenkomt met het model van de Pensioenfederatie. Het lijkt er dan op dat er binnen het fonds weinig aandacht is voor de gedragsregels, maar ik laat me graag verrassen. Het gebruik van een modelcode als basis is prima, maar de gedragsregels binnen het fonds moeten wel gedragen worden. Herkenbaarheid en bekendheid is hier van belang.

De toegevoegde waarde van de compliance officer zit niet zozeer in het opstellen van een Gedragscode of monitoring hiervan. Het gaat juist om de beleving, het gesprek achter de code wat gefaciliteerd wordt door de compliance officer: Waarom hebben we gedragsregels? Interpreteren we de waarden en normen op eenzelfde manier? Sta ik er wel achter/wil ik het naleven? Wat vind ik ervan als een collega zich er niet aan houdt? Etc.

De Gedragscode is slechts een voorbeeld om te duiden dat de compliance officer het gesprek voert om te adviseren over passend beleid en regelingen. Waar het soms efficiënter lijkt om een standaard op de plank te leggen is het de compliance officer die het bestuur de uitdagende vraag stelt of dit ook de juiste keuze is.

 

Ruud van der Mast is directeur en compliance officer bij het Nederlands Compliance Instituut.

Beursupdate, september 2023

Huidige marktomstandigheden en invulling portefeuilles

Een brede basis is bij het samenstellen van een aandelenportefeuille het enige juiste recept om een goede risico/rendementsverhouding te bereiken en specifiek risico zo veel mogelijk te elimineren. Voor onze aandelenselectie is het vertrekpunt dan ook een wereldwijd gespreid geheel. Met een uitgebalanceerde selectie van wereldwijde aandelenfondsen en ETF’s profiteren we van de positieve effecten van de index. De wereldindex is dusdanig gespreid over landen, sectoren en bedrijven dat het eventueel minder goed presteren van de één wordt opgevangen door de ander.

Wat we daarbij niet moeten vergeten, is dat de samenstelling van de brede markt de afgelopen jaren wel is veranderd. De wereldindex is nog altijd een juiste afspiegeling van de wereldeconomie. Daar is het nu eenmaal een index voor, maar de sectorverdeling is niet meer zo verdeeld dan voorheen…

(Big)tech heeft een steeds zwaarder gewicht gekregen. Dit is niet persé een probleem, maar wel iets om je als belegger bewust van te zijn. Technologie maakt een steeds groter deel uit van ons leven en dus ook van de economie. Daardoor is het zwaartepunt in de index inmiddels bij twee handen vol grote technologiebedrijven komen te liggen en dat schuurt enigszins met het idee van risicospreiding. Daar kun je natuurlijk ter verdediging voldoende argumenten bij bedenken. Big-tech heeft een geweldige marktpositie, het zijn bijna monopolisten met geen of weinig schulden, de sector is makkelijk schaalbaar en de winsten redelijk voorspelbaar. Toch is het te gemakkelijk om hier snel aan voorbij te gaan en blind de index het werk te laten doen. Er is niet veel nodig om deze bepalende, maar hooggewaardeerde, bedrijven in beweging te krijgen. Kijk maar naar Adyen…

Tegenwicht

Daarom moet je wat tegenover de index zetten en accenten invullen. Dat kan bijvoorbeeld met een goede factorselectie. Binnen het factordeel in ons aandelenblok proberen we de juiste factoren te combineren om tegenwicht te bieden aan wat de index ons voorschotelt. Een positie in laag volatiele aandelen kan een mooie rem zijn in mindere tijden. Je hoeft dan niet meteen aandelen te verkopen wanneer de vooruitzichten minder worden. Vaker nog zijn het niet verwachtingen die uitkomen, maar wordt een belegger juist geconfronteerd met een onverwachte gebeurtenis met als gevolg onzekerheid en koersdruk. Ook dan helpt deze positie. Het laatste kwartaal van 2018 toen de handelsoorlog tussen de VS en China oplaaide, de snelle coronacrash in 2020 en de uitbraak van de oorlog in Oekraïne in 2022 zijn daarvan enkele voorbeelden.

Inflatie raakt spaarders uiteraard het hardst, maar ook defensieve beleggers worden geraakt. Daarom nemen we naast defensieve aandelen nog een extra factor kwaliteitsaandelen op. Deze sterke bedrijven zijn als beste in staat een hoger prijspeil door te berekenen, winsten op niveau te houden en zo inflatie bij te benen. Er resteert een kwart van de aandelenportefeuille om in te vullen met actuele en langjarige thema’s. Deze accenten voegen we toe aan een beleggingsportefeuille om uiteindelijk het rendement te optimaliseren. Thema’s als energietransitie en digitalisering zijn niet alleen actueel, maar bieden ook voor de langere termijn goede beleggingsmogelijkheden.

Energie

We staan pas een het begin van een wereldwijde energietransitie. Dit pleit voor een combinatie van fossiele en nieuwe energie. Ook op langere termijn heb je in een energietransitie grote spelers nodig. Het idee om simpelweg niet in oliebedrijven te investeren en zo een betere wereld na te streven is naïef. Voorlopig is de energietransitie vooral prioriteit in de westerse wereld, maar in Azië en Afrika zullen ze nog decennialang recordhoeveelheden olie gebruiken. Hoewel het westen vergrijst en de groei van de wereldbevolking deze eeuw uit Azië en vooral Afrika komt, draagt ook de ontwikkelfase waarin deze economieën zitten bij aan het feit dat de vraag naar fossiele brandstoffen voorlopig eerst nog doorgroeit voordat deze afneemt. De VS en Europa zijn geneigd anderen de maat te nemen over hoe “groen” we moeten zijn en hoe snel dat moet, maar dat is ongepast. Zware industrie uitbesteden aan Azië en fossiel aangedreven de aarde omploegen in Afrika op zoek naar zeldzame metalen om zonnepanelen te importeren zijn niet de meest geloofwaardige kaarten om eisen mee te stellen. Je kunt best produceren in Azië of importeren uit Afrika, maar het klimaat stopt niet bij grenzen en is een mondiaal verhaal. In dat licht was de-globalisering ook niet meer dan een kortstondige corona-trend natuurlijk.

Met alléén energie startups gaan we het dus niet redden. Investeren in nieuwe vormen van energie, invloed uitoefenen op het beleid van grote fossiele spelers en hen begeleiden in de transitie naar schone energie is veel kansrijker. Dat kan hand in hand gaan met de digitalisering van onze samenleving, want zonder mijnbouw geen chipindustrie en zonder computerchips geen zonnepanelen, windturbines en batterij-parken.

Rente

Afhankelijk van doelen en wensen van de belegger wordt de beweging in een beleggingsportefeuille in meer of mindere mate opgevangen door het risicomijdende deel. Dat deel bestaat naast de aandelenportefeuille en is een combinatie van cash, obligaties en alternatieven. De afgelopen jaren hadden wij zo min mogelijk obligaties in portefeuille. Dat was ook logisch met een rente op of rond de nul. Na jaren van daling zagen we in 2022 de ommekeer voor de rente. Binnen anderhalf jaar zijn de rentes gestegen van percentages vlak boven of onder de 0% naar percentages tussen de 3 en 5%. Het is afhankelijk naar wélke rente je kijkt, maar het beeld is helder. De noodzaak om te schuilen in alternatieven is minder geworden en de eerste goede kansen in obligaties dienen zich weer aan.

Zeker op kort geld is een mooi rendement te behalen. De huidige inverse rentecurve zorgt ervoor dat het meer loont om je geld voor een relatief korte periode uit te lenen dan lang vast te zetten. Eigenlijk ridicule dat een overgrote meerderheid van de spaarders veel tijd en energie besteed aan het zoeken naar een (buitenlandse) bank die de hoogste depositorente geeft terwijl een juiste mix van kortlopende (staats)obligaties niet alleen veiliger en beter gespreid is, maar ook nog eens 1 á 2 procent meer rente oplevert. U kunt ons altijd bellen 😉

Risico

Ook bieden ‘alternatives’ nog steeds een mooie diversificatie in een beleggingsportefeuille. Binnen het alternatieve deel in de portefeuille zetten we naast een multi strategy fund dat onder alle marktomstandigheden rendement kan maken, een long/short aandelenfonds. Het feit dat deze fondsen ook profiteren van het terugkomen van de koers van zwakkere bedrijven is erg welkom. De combinatie van deze alternatives is goed voor zowel de correlatie in de portefeuille als de beweeglijkheid. Mede door het opnemen van dergelijke posities kunnen wij met droge ogen en gepaste trots zeggen dat we de laatste jaren met een kleinere beweeglijkheid (lees: minder risico) dan gemiddeld toch minimaal het marktrendement hebben behaald.

Want dat wordt voor het gemak nog wel eens vergeten als de aanbiedingen van vastgoedprojecten, buitenkansjes, geniale fondsen en met verplichte AFM-cowboystickers beplakte beleggingen met een hoog rendement worden aangeprezen: risico en rendement gaan hand in hand en wie zijn hand overspeelt, wordt geconfronteerd met het enige échte risico ten aanzien van geld: permanent vermogensverlies.

Dit artikel is geschreven door Dick Hubertus, HIP Capital

Aan de slag met transitie

Op 1 juli 2023 is de Wet Toekomst Pensioenen (WTP) ingegaan. Om de wet in 2027 geïmplementeerd te hebben is het de hoogste tijd voor pensioenfondsen om aan de slag gaan! Juist daarom is het verrassend te lezen dat 1 op 3 fondsen nog geen analyse heeft gemaakt of er aanvullende resources en/of expertise nodig zijn. Dit alles met het oog op de transitie.

Te bedenken dat 3 van de 4 fondsen voornemens zijn te gaan invaren, voornamelijk al in 2025 of 2026, is er geen tijd te verliezen. (DNB, 1 september 2023)

Aanvullende expertise bij transitie

Ongeacht in welk stadium het pensioenfonds zit met de implementatie van de WTP, staan de business-partners van PensioenFondsDashboard.nl klaar om het bestuur, de uitvoerder en het VO bij te staan met o.a. kennis en kunde, communicatie én uiteraard toezicht.

Behoefte aan duidelijke rapportages & data?
ITS ontzorgt u volledig bij het opstellen van rapportages voor de toezichthouder en ook verzamelen zij daarnaast de look-through van zo’n 250 beleggingsfondsen waarin wordt belegd.

En voor open data inzichten, datakwaliteits- en dekkingscontroles bent u bij ISIN2LEI aan het juiste adres.

Intern Toezicht
Het transitieplan vormt de basis voor de overstap naar een nieuwe pensioenregeling. Hierin worden alle keuzes, overwegingen en berekeningen vastgelegd die hebben geleid tot de keuze van de nieuwe pensioenregeling. De visiteurs van Visitatie Commissie Pensioenfondsen beoordelen het transitieplan dan wel verzorgen het intern toezicht op de totstandkoming van het transitieplan. De visiteurs kijken hierbij onder andere naar het invaren van opgebouwde pensioenrechten, de financiële gevolgen voor de deelnemers en het financieringsplan voor compensatie.

Dit zijn slechts een paar voorbeelden van expertises van de business partners van PensioenFondsDashboard.nl. Voor een compleet overzicht klik hier.

Kennismaken

Wil je kennismaken met een van de business partners van PensioenFondsDashboard.nl? Neem gerust contact op.

Contact

 

 

Interview met Anoushka Wajer van Governance Q

Anoushka Wajer is al vanaf haar jonge jaren geïnteresseerd in gedrag. In eerste instantie gericht op gedrag bij dieren, tegenwoordig meer op gedrag van mensen.

Anoushka Wajer is partner bij GovernanceQ, een organisatie voor toezicht en bestuur. Hier wordt gewerkt vanuit de overtuiging dat een goede governance de toegevoegde waarde van organisaties versterkt waardoor zowel stakeholders, aandeelhouder en maatschappij hier voordeel van hebben.

Vanuit de opleiding tot organisatie-psycholoog werkt ze inmiddels als specialist op het gebied van governance, gedrag en cultuur. Anoushka vindt werken aan effectief gedrag in de bestuurskamer belangrijk omdat dit de kwaliteit van de cultuur binnen de organisatie bepaalt. “Voorbeeldgedrag is het meest bepalend voor de organisatiecultuur”, aldus Anoushka. Toen ze zelf directeur was, heeft ze ervaren hoe direct je invloed als bestuurder is op de cultuur van het bedrijf. Daarom is het belang van een juiste tone at the top zo groot. In haar aanpak is Anoushka, zoals ze het zelf zegt, “een ontzettende psycholoog”: respectvol analyseren en confronteren om vanuit daar samen passende interventies te verkennen. Wanneer het lukt om vanuit verbinding te werken is voor haar iedereen en elk gedrag interessant. Wat daarbij helpt is dat zij zelf alle voorkomende rollen aan de bestuurstafel uit ervaring kent.

Haar werkplezier haalt ze uit de grote afwisseling in taken. Haar adviesactiviteiten bestaan uit organisatie-ontwikkelingsvraagstukken, zelfevaluaties, coaching, structureren en begeleiden van ingewikkelde besluitvormingstrajecten en conflictbegeleiding. Daarbij onderzoekt ze wat maakt dat bestuurders of commissarissen zich op een bepaalde manier gedragen. Dan volgt een analyse op wat goed en wat minder goed werkt en te verkennen waar ruimte voor ontwikkeling is. Reflectie, feedback en zelfevaluatie zijn hierbij belangrijk.

Haar tweede hoofdactiviteit is opleiden. Zowel het ontwikkelen en organiseren van opleidingen voor commissarissen als het lesgeven ervaart zij als inspirerend. Zij geeft workshops op het gebied van boardroomdynamics, kwaliteit van besluitvorming en de relatie en impact van in- en extern toezicht.

Anoushka’s drijfveer zal je dan ook niet verrassen: zij voegt graag waarde toe. Zij vindt strategische vraagstukken interessant, maar vindt het net zo leuk om een beginnend bestuurder te coachen op positionering en bestuurlijke effectiviteit.

Ze werkt vanuit twee motto’s ‘Niets is wat het lijkt’ en ‘Het geheel is meer dan de som der delen’. Haar overkoepelende motto, waarop ze soms ook haar kinderen bevraagt, is ‘Wat draagt dit nou bij aan de wereldvrede?’. Zij voelt een grote gezamenlijke verantwoordelijkheid naar de toekomst. Lange termijn waardecreatie en duurzaamheid zijn voor haar belangrijke thema’s om aan bij te dragen.

Naast haar advies- en opleidingsactiviteiten vervult ze zelf ook een rol als commissaris. Daar merkt ze aan den lijve hoe ingewikkeld iets kan zijn wanneer je er zelf middenin zit.

Waar het ideale pensioenstelsel aan moet voldoen weet Anoushka wel; een eerlijke verdeling van middelen dat bijdraagt aan een positieve samenleving.

Op de vraag waar ze aan denkt bij PensioenfondsDashboard.nl antwoord zij

“Praktische en laagdrempelige toegang tot expertise die belangrijk is voor de pensioensector. Op PensioenfondsDashboard.nl worden niet alleen alle deskundigheden genoemd, de Wtp-route is ook heel inzichtelijk gemaakt, waarbij vanuit verschillende hoeken kennis wordt aangeboden. Dit met als groot voordeel dat de bedrijven samen hun krachten kunnen bundelen en elkaar inspireren.”

Zelf vindt Anoushka het ook heel inspirerend om van andere mensen te horen hoe zij bepaalde dingen aanpakken en die haar ook weer nieuwe ideeën en ingangen kunnen brengen.

Tot slot leg ik haar de vraag ‘Wil je jouw eigen pensioen willen beleggen en daar de volledige vrijheid en zeggenschap over hebben?’ van Michiel Poppen voor:

Anoushka zorgt deels voor haar eigen pensioen, dat zij deels weer belegt. Hierover heeft ze dus volledige zeggenschap, waarbij ze bewuste keuze maakt om in duurzame bedrijven te beleggen. Maar daarnaast geeft het haar een fijn gevoel dat ze over de jaren dat zij bij een bank in loondienst heeft gewerkt ook een pensioen heeft opgebouwd.

Juist de combi vindt ze fijn!

 

Volg ons op LinkedIn of kijk op de website voor de laatste nieuwsberichten!